jueves, 19 de noviembre de 2026 ✠ Santa Isabel de Hungría, Viuda

Libro de Tobías

Tobías, Capítulo IV

Consejos de Tobías a su hijo. Demuéstrale la eficacia de la limosna, y le da noticia de los diez talentos de plata prestados a Gabelo.

1 Pensando pues Tobías que Dios habría oído la oración que le había hecho para que le sacase de este mundoa, llamó cerca de sí a su hijo Tobías, 1 Igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum,
2 Y le dijo: Escucha, hijo mío, las palabras de mi boca, y asiéntalas en tu corazón, como por cimiento. 2 dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo quasi fundamentum construe.
3 Luego que Dios recibiere mi alma, entierra mi cuerpo: y honrarás a tu madre todos los días de su vida: 3 Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli: et honorem habebis matri tuæ omnibus diebus vitæ ejus:
4 Porque debes tener presente lo que padeció, y a cuántos peligros se expuso por ti llevándote en su vientre. 4 memor enim esse debes, quæ et quanta pericula passa sit propter te in utero suo.
5 Y cuando ella habrá también terminado la carrera de su vida, la enterrarás junto a mí. 5 Cum autem et ipsa compleverit tempus vitæ suæ, sepelias eam circa me.
6 Tú empero ten a Dios en tu mente todos los días de tu vida; y guárdate de consentir jamás en pecado, y de quebrantar los mandamientos del Señor Dios nuestro. 6 Omnibus autem diebus vitæ tuæ in mente habeto Deum: et cave ne aliquando peccato consentias, et prætermittas præcepta Domini Dei nostri.
7 Haz limosna de aquello que tengas, y no vuelvas tus espaldas a ningún pobre: que así conseguirás que tampoco el Señor aparte de ti su rostro. 7 Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fiet ut nec a te avertatur facies Domini.
8 Sé caritativo según tu posibilidad. 8 Quomodo potueris, ita esto misericors.
9 Si tuvieres mucho, da con abundancia: si poco, procura dar de buena gana aun de este poco que tuvieres: 9 Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum tibi fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude.
10 Pues con eso te atesoras una gran recompensa para el día del apurob. 10 Præmium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis:
11 Por cuanto la limosna libra de todo pecado, y de la muerte eterna, y no dejará caer el alma en las tinieblas del infierno: 11 quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patietur animam ire in tenebras.
12 Sino que será la limosna motivo de gran confianza delante del soberano Dios para todos los que la hicieren. 12 Fiducia magna erit coram summo Deo, eleemosyna omnibus facientibus eam.
13 Guárdate, hijo mío, de toda fornicación o impurezac; y fuera de tu mujer, nunca cometas el delito de conocer otra. 13 Attende tibi, fili mi, ab omni fornicatione, et præter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire.
14 No permitas jamás que la soberbia domine en tu corazón o en tus palabras: porque de ella tomó principio toda especie de perdición. 14 Superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio.
15 Á cualquiera que haya trabajado algo por ti, dale luego su jornal, y por ningún caso retengas en tu poder el salario de tu jornalero. 15 Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat.
16 Guárdate de hacer jamás a otro lo que no quisieras que otro te hiciese a ti. 16 Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias.
17 Come tu pan partiéndole con los hambrientos y menesterosos, y con tus vestidos cubre a los desnudos. 17 Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege.
18 Pon tu pan y tu vino sobre la sepultura del justod, y no comas ni bebas de ello con los pecadores. 18 Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus.
19 Pide siempre consejo al hombre sabio. 19 Consilium semper a sapiente perquire.
20 Alaba al Señor en todo tiempo; y pídele que dirija tus pasos, y que estén fundadas en él todas tus deliberaciones. 20 Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant.
21 Te hago saber también, hijo mío, como presté, siendo tú aun niño, diez talentos de plata a Gabelo, residente en Ragés ciudad de los medos, y conservo en mi poder el recibo firmado de su mano: 21 Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo:
22 Por tanto procura buscar modo como vayas allá, y recobres de él la sobredicha cantidad de dinero, devolviéndole su recibo. 22 et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum.
23 No temas, hijo mío, no te aflijas: es verdad que pasamos una vida pobre; pero tendremos muchos bienes, si temiéremos a Dios, y huyéremos de todo pecado, y obráremos bien. 23 Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene.
archive.org
Página de la edición de Barcelona, 1884