Libro de la sabiduría
Sabiduría, Capítulo VIII
La sabiduría abraza todos los bienes. Viene de Dios. Dichoso el que la posee.
1 Ella, pues, abarca fuertemente de un cabo a otro todas las cosas, y las ordena todas con suavidada. 1 Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter.
2 Á esta amé yo, y busqué desde mi juventud, y procuré tomarla por esposa mía, y quedé enamorado de su hermosura. 2 Hanc amavi, et exquisivi a juventute mea, et quæsivi sponsam mihi eam assumere, et amator factus sum formæ illius.
3 Realza su nobleza la estrecha unión que tiene con Dios: y además el mismo Señor de todas las cosas ha declarado que la ama; 3 Generositatem illius glorificat, contubernium habens Dei; sed et omnium Dominus dilexit illam.
4 Siendo como es la maestra de la ciencia de Dios, y la directora de sus obras. 4 Doctrix enim est disciplinæ Dei, et electrix operum illius.
5 Y si en esta vida se codician las riquezas, ¿qué cosa más rica que la sabiduría, criadora de todas las cosas? 5 Et si divitiæ appetuntur in vita, quid sapientia locupletius quæ operatur omnia?
6 Y si la industria es la que produce las obras, ¿quién mejor que la sabiduría mostró el arte, o ingenio, en estas cosas existentes? 6 Si autem sensus operatur, quis horum quæ sunt magis quam illa est artifex?
7 Y si alguno ama la justicia o santidad de vida, frutos son de los trabajos u obras de esta sabiduría las grandes virtudesb: por ser ella la que enseña la templanza, la prudencia, y la justicia, y la fortaleza, que son las cosas más útiles a los hombres en esta vida. 7 Et si justitiam quis diligit, labores hujus magnas habent virtutes: sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam, et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus.
8 Y si alguno desea el mucho saber, ella es la que sabe todo lo pasado, y forma juicio de lo futuro: conoce los artificios maliciosos de los discursos, y las soluciones de los argumentos: adivina los prodigios y maravillas antes que sucedan, y los acontecimientos de los tiempos y de los siglos. 8 Et si multitudinem scientiæ desiderat quis, scit præterita, et de futuris æstimat; scit versutias sermonum, et dissolutiones argumentorum; signa et monstra scit antequam fiant, et eventus temporum et sæculorum.
9 Propuse pues traérmela para que viviera en compañía mía, sabiendo que comunicará conmigo sus bienes, y será el consuelo mío en mis cuidados y penas. 9 Proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum, sciens quoniam mecum communicabit de bonis, et erit allocutio cogitationis et tædii mei.
10 Por ella seré ilustre entre las gentes: y aunque joven, seré honrado de los ancianos: 10 Habebo propter hanc claritatem ad turbas, et honorem apud seniores juvenis;
11 Y me reconocerán por agudo en el juzgar, y seré admirable a los ojos de los grandes, y los príncipes manifestarán en sus semblantes la admiración que les causo. 11 et acutus inveniar in judicio, et in conspectu potentium admirabilis ero, et facies principum mirabuntur me:
12 Si callo, estarán en expectación, y si hablo, me escucharán atentos; y cuando me extendiere en mi discurso, pondrán el dedo en sus labios. 12 tacentem me sustinebunt, et loquentem me respicient, et sermocinante me plura, manus ori suo imponent.
13 Además de esto, por ella adquiriré yo la inmortalidad, y dejaré memoria eterna de mí a los venideros. 13 Præterea habebo per hanc immortalitatem, et memoriam æternam his qui post me futuri sunt relinquam.
14 Gobernaré los pueblos, y se sujetarán a mí las naciones. 14 Disponam populos, et nationes mihi erunt subditæ:
15 Temblarán al oír mi nombre los reyes feroces: con el pueblo me mostraré benigno, y valiente en la guerra. 15 timebunt me audientes reges horrendi. In multitudine videbor bonus, et in bello fortis.
16 Entrando en mi casa hallaré en ella mi reposo: porque ni en su conversación tiene rastro de amargura, ni causa tedio su trato, sino antes bien consuelo y alegría. 16 Intrans in domum meam, conquiescam cum illa: non enim habet amaritudinem conversatio illius, nec tædium convictus illius, sed lætitiam et gaudium.
17 Considerando yo esto para conmigo, y revolviendo en mi corazón cómo en la unión con la sabiduría se halla la inmortalidad, 17 Hæc cogitans apud me et commemorans in corde meo, quoniam immortalitas est in cognatione sapientiæ,
18 Y un santo placer en su amistad, e inagotables tesoros en las obras de sus manos, y la prudencia en el ejercicio de conversar con ella, y grande gloria en participar de sus razonamientos; andaba por todas partes buscando cómo apropiármela. 18 et in amicitia illius delectatio bona, et in operibus manuum illius honestas sine defectione, et in certamine loquelæ illius sapientia, et præclaritas in communicatione sermonum ipsius: circuibam quærens, ut mihi illam assumerem.
19 Ya de niño era yo de buen ingenio, y me cupo por suerte una buena almac. 19 Puer autem eram ingeniosus, et sortitus sum animam bonam.
20 Y creciendo en la bondad pude conservar inmaculado mi cuerpo. 20 Et cum essem magis bonus, veni ad corpus incoinquinatum.
21 Y luego que llegué a entender que no podría ser continented, si Dios no me lo otorgaba (y era ya efecto de la sabiduría el saber de quién venia este don), acudí al Señor, y se lo pedí con fervor, diciendo de todo mi corazón: 21 Et ut scivi quoniam aliter non possem esse continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiæ, scire cujus esset hoc donum: adii Dominum, et deprecatus sum illum, et dixi ex totis præcordiis meis: