jueves, 19 de noviembre de 2026 ✠ Santa Isabel de Hungría, Viuda

Los hechos de los apóstoles

Hechos de los Apóstoles, Capítulo XXVII

Pablo navega para Roma conducido por el centurión Julio: la nave naufraga junto a una isla; pero todos se salvan.

1 Luego pues que se determinó que Pablo navegase a Italia, y que fuese entregado con los demás presos a un centurión de la cohorte o legión augusta llamado Julio, 1 Ut autem judicatum est navigare eum in Italiam, et tradi Paulum cum reliquis custodiis centurioni nomine Julio cohortis Augustæ,
2 Embarcándonos en una nao de Adrumeto, nos hicimos a la vela, empezando a costear las tierras de Asia, acompañándonos siempre Aristarco macedonio de Tesalónica. 2 ascendentes navem Adrumetinam, incipientes navigare circa Asiæ loca, sustulimus, perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicensi.
3 El día siguiente arribamos a Sidón; y Julio tratando a Pablo con humanidad, le permitió salir a visitar a los amigos, y proveerse de lo necesario. 3 Sequenti autem die devenimus Sidonem. Humane autem tractans Julius Paulum, permisit ad amicos ire, et curam sui agere.
4 Partidos de allí, fuimos bogando por debajo de Chipre, por ser contrarios los vientos. 4 Et inde cum sustulissemus, subnavigavimus Cyprum, propterea quod essent venti contrarii.
5 Y habiendo atravesado el mar de Cilicia y de Pamphylia, aportamos a Listra o Mira de la Licia: 5 Et pelagus Ciliciæ et Pamphyliæ navigantes, venimus Lystram, quæ est Lyciæ:
6 Donde el centurión encontrando una nave de Alejandría que pasaba a Italia, nos trasladó a ella. 6 et ibi inveniens centurio navem Alexandrinam navigantem in Italiam, transposuit nos in eam.
7 Y navegando por muchos días lentamente, y arribando con trabajo en frente de Gnido, por estorbárnoslo el viento, costeamos a Creta, por el cabo Salmón: 7 Et cum multis diebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum, prohibente nos vento, adnavigavimus Cretæ juxta Salmonem:
8 Y doblado este con gran dificultad, arribamos a un lugar llamado buenos-puertos, que está cercano a la ciudad de Talasa. 8 et vix juxta navigantes, venimus in locum quemdam qui vocatur Boniportus, cui juxta erat civitas Thalassa.
9 Pero habiendo gastado mucho tiempo, y no siendo desde entonces segura la navegación, por haber pasado ya el tiempo del ayunoa, Pablo los amonestaba, 9 Multo autem tempore peracto, et cum jam non esset tuta navigatio eo quod et jejunium jam præteriisset, consolabatur eos Paulus,
10 Diciéndoles: Yo conozco, amigos, que la navegación comienza a ser muy peligrosa y de mucho perjuicio, no solo para la nave y cargamento, sino también para nuestras vidasb. 10 dicens eis: Viri, video quoniam cum injuria et multo damno non solum oneris, et navis, sed etiam animarum nostrarum incipit esse navigatio.
11 Pero el centurión daba más crédito al piloto y al patrón del barco, que a cuanto decía Pablo. 11 Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat, quam his quæ a Paulo dicebantur.
12 Mas como aquel puerto no fuese a propósito para invernar, la mayor parte fueron de parecer que nos hiciésemos a la vela para ir a tomar invernadero, por poco que se pudiese, en Fenice, puerto de Creta opuesto al ábrego, y al Poniente. 12 Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent, devenientes Phœnicen hiemare, portum Cretæ respicientem ad Africum et ad Corum.
13 Así pues soplando el Austro, figurándose salir ya con su intento, levantando anclas en Assonc, iban costeando por la isla de Creta. 13 Aspirante autem austro, æstimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam.
14 Pero a poco tiempo dio contra la nave un viento tempestuoso, llamado nordeste. 14 Non post multum autem misit se contra ipsam ventus typhonicus, qui vocatur Euroaquilo.
15 Arrebatada la nave, y no pudiendo resistir al torbellino, éramos llevados a merced de los vientos. 15 Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur.
16 Arrojados con ímpetu hacia una isleta, llamada Cauda, pudimos con gran dificultad recoger el esquife. 16 In insulam autem quamdam decurrentes, quæ vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham.
17 El cual metido dentro, maniobraban los marineros cuanto podían, asegurando y liando la nave, temerosos de dar en algún banco de arena. De esta suerte abajadas las velas y el mástil, se dejaban llevar de las olas. 17 Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syrtim inciderent, summisso vase sic ferebantur.
18 Al día siguiente, como nos hallábamos furiosamente combatidos por la tempestad, echaron al mar el cargamento: 18 Valida autem nobis tempestate jactatis, sequenti die jactum fecerunt:
19 Y tres días después arrojaron con sus propias manos las municiones y pertrechos de la nave. 19 et tertia die suis manibus armamenta navis projecerunt.
20 Entre tanto, había muchos días que no se dejaban ver ni el sol, ni las estrellas, y la borrasca era continuamente tan furiosa, que ya habíamos perdido todas las esperanzas de salvarnos. 20 Neque autem sole, neque sideribus apparentibus per plures dies, et tempestate non exigua imminente, jam ablata erat spes omnis salutis nostræ.
21 Entonces Pablo, como había ya mucho tiempo que nadie había tomado alimento, puesto en medio de ellos, dijo: En verdad, compañeros, que hubiera sido mejor, creyéndome a mí, no haber salido de Creta, y excusar este desastre y pérdida. 21 Et cum multa jejunatio fuisset, tunc stans Paulus in medio eorum, dixit: Oportebat quidem, o viri, audito me, non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam.
22 Mas ahora os exhorto a tener buen ánimo: pues ninguno de vosotros se perderád, lo único que se perderá será la nave. 22 Et nunc suadeo vobis bono animo esse: amissio enim nullius animæ erit ex vobis, præterquam navis.
23 Porque esta noche se me ha aparecido un ángel del Dios de quien soy yo, y a quien sirvo, 23 Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei, cujus sum ego, et cui deservio,
24 Diciéndome: No temas, Pablo, tú sin falta has de comparecer ante César: y he ahí que Dios te ha concedido la vida de todos los que navegan contigo. 24 dicens: Ne timeas, Paule: Cæsari te oportet assistere: et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum.
25 Por tanto, compañeros, tened buen ánimo: pues yo creo en Dios, que así será, como se me ha prometido. 25 Propter quod bono animo estote, viri: credo enim Deo quia sic erit, quemadmodum dictum est mihi.
26 Al fin hemos de venir a dar en cierta isla. 26 In insulam autem quamdam oportet nos devenire.
27 Mas llegada la noche del día catorce, navegando nosotros por el mar Adriático, los marineros a eso de la media noche, barruntaban hallarse a vista de tierra. 27 Sed posteaquam quartadecima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautæ apparere sibi aliquam regionem.
28 Por lo que tiraron la sonda, y hallaron veinte brazase de agua: y poco más adelante, solo hallaron ya quince. 28 Qui et summittentes bolidem, invenerunt passus viginti: et pusillum inde separati, invenerunt passus quindecim.
29 Entonces temiendo cayésemos en algún escollo, echaron por la popa cuatro ancoras, aguardando con impaciencia el día. 29 Timentes autem ne in aspera loca incideremus, de puppi mittentes anchoras quatuor, optabant diem fieri.
30 Pero como los marineros, intentando escaparse de la nave, echasen al mar el esquife, con el pretexto de ir a tirar las ancoras un poco más lejos por la parte de proa, 30 Nautis vero quærentibus fugere de navi, cum misissent scapham in mare, sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere,
31 Dijo Pablo al centurión, y a los soldados: Si estos hombres no permanecen en el navío, vosotros no podéis salvaros. 31 dixit Paulus centurioni et militibus: Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis.
32 En la hora los soldados cortaron las amarras del esquife, y le dejaron perder. 32 Tunc absciderunt milites funes scaphæ, et passi sunt eam excidere.
33 Y al empezar a ser de día, rogaba Pablo a todos que tomasen alimento, diciendo: Hace hoy catorce días que aguardando el fin de la tormenta estáis sin comer, ni probar casi nada. 33 Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum, dicens: Quartadecima die hodie exspectantes jejuni permanetis, nihil accipientes.
34 Por lo cual os ruego que toméis algún alimento para vuestra conservación: seguros de que no ha de perderse ni un cabello de vuestra cabezaf. 34 Propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra: quia nullius vestrum capillus de capite peribit.
35 Dicho esto, tomando pan, dio gracias a Dios en presencia de todos: y partiéndole, empezó a comer. 35 Et cum hæc dixisset, sumens panem, gratias egit Deo in conspectu omnium: et cum fregisset, cœpit manducare.
36 Con eso animados todos, comieron también ellos. 36 Animæquiores autem facti omnes, et ipsi sumpserunt cibum.
37 Éramos los navegantes al todo doscientas y setenta y seis personas. 37 Eramus vero universæ animæ in navi ducentæ septuaginta sex.
38 Estando ya satisfechos, aligeraban la nave, arrojando al mar el trigo. 38 Et satiati cibo alleviabant navem, jactantes triticum in mare.
39 Siendo ya día claro, no reconocían qué tierra era la que descubrían: echaban sí de ver cierta ensenada que tenia playa, donde pensaban arrimar la nave, si pudiesen. 39 Cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant: sinum vero quemdam considerabant habentem littus, in quem cogitabant si possent ejicere navem.
40 Alzadas pues las ancoras, se abandonaban a la corriente del mar, aflojando al mismo tiempo las cuerdas de las dos planchas del timón: y alzada la vela del artimón o de la popa para tomar el viento preciso, se dirigían hacia la playa. 40 Et cum anchoras sustulissent, committebant se mari, simul laxantes juncturas gubernaculorum: et levato artemone secundum auræ flatum, tendebant ad littus.
41 Mas tropezando en una lengua de tierra que tenia mar por ambos lados, encalló la nave: quedando inmoble la proa, fija o encallada en el fondo, mientras la popa iba abriéndose por la violencia de las olas. 41 Et cum incidissemus in locum dithalassum, impegerunt navem: et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris.
42 Los soldados entonces deliberaron matar a los presos: temerosos de que alguno se escapase a nado. 42 Militum autem consilium fuit ut custodias occiderent, ne quis cum enatasset, effugeret.
43 Pero el centurión, deseoso de salvar a Pablo, estorbó que lo hiciesen: y mandó que los que supiesen nadar, saltasen los primeros al agua, y saliesen a tierra: 43 Centurio autem volens servare Paulum, prohibuit fieri: jussitque eos qui possent natare, emittere se primos, et evadere, et ad terram exire:
44 A los demás parte los llevaron en tablas: y algunos sobre los desechos que restaban del navío. Y así se verificó, que todas las personas salieron salvas a tierra. 44 et ceteros, alios in tabulis ferebant, quosdam super ea quæ de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animæ evaderent ad terram.
archive.org
Página de la edición de Barcelona, 1884