Los hechos de los apóstoles
Hechos de los Apóstoles, Capítulo X
Bautiza Pedro a Cornelio el centurión, y a varios otros gentiles parientes y amigos de éste.
1 Había en Cesarea un varón llamado Cornelio, el cual era centurión en una cohortea de la legión llamada Itálica, 1 Vir autem quidam erat in Cæsarea, nomine Cornelius, centurio cohortis quæ dicitur Italica,
2 Hombre religioso, y temeroso de Dios con toda su familia, y que daba muchas limosnas al pueblo, y hacia continua oración a Dios: 2 religiosus, ac timens Deum cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper.
3 Éste pues, a eso de la hora de nona, en una visión vio claramente a un ángel del Señor entrar en su aposento, y decirle: Cornelio. 3 Is vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introëuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli.
4 Y él mirándole, sobrecogido de temor, dijo: ¿Qué queréis de mí, Señor? Respondiole: Tus oraciones, y tus limosnas han subido hasta arriba en el acatamiento de Dios haciendo memoria de ti. 4 At ille intuens eum, timore correptus, dixit: Quid est, domine? Dixit autem illi: Orationes tuæ et eleemosynæ tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Dei.
5 Ahora pues envía a alguno a Joppe en busca de un tal Simón, por sobrenombre Pedro: 5 Et nunc mitte viros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus:
6 El cual está hospedado en casa de otro Simón curtidor, cuya casa está cerca del mar: éste te dirá lo que te conviene hacer. 6 hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare: hic dicet tibi quid te oporteat facere.
7 Luego que se retiró el ángel que le hablaba, llamó a dos de sus domésticos, y a un soldado de los que estaban a sus órdenes, temeroso de Dios. 7 Et cum discessisset angelus qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant.
8 Á los cuales, después de habérselo confiado todo, los envió a Joppe. 8 Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen.
9 El día siguiente, mientras estaban ellos haciendo su viaje, y acercándose a la ciudad, subió Pedro a lo alto de la casa cerca de la hora de sexta a hacer oración. 9 Postera autem die, iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora ut oraret circa horam sextam.
10 Sintiendo hambre, quiso tomar alimento. Pero mientras se lo aderezaban, le sobrevino un éxtasis o arrobamiento: 10 Et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem illis, cecidit super eum mentis excessus:
11 Y en él vio el cielo abierto, y bajar cierta cosa como un mantel grande, que pendiente de sus cuatro puntas se descolgaba del cielo a la tierra, 11 et vidit cælum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de cælo in terram,
12 En el cual había todo género de animales cuadrúpedos, y reptiles de la tierra, y aves del cielo. 12 in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terræ, et volatilia cæli.
13 Y oyó una voz que le decía: Pedro, levántate, mata, y come. 13 Et facta est vox ad eum: Surge, Petre: occide, et manduca.
14 Dijo Pedro: No haré tal, Señor, pues jamás he comido cosa profana, e inmunda. 14 Ait autem Petrus: Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune et immundum.
15 Replicole la misma voz: Lo que Dios ha purificado, no lo llames tú profano. 15 Et vox iterum secundo ad eum: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris.
16 Esto se repitió por tres veces: y luego el mantel volvió a subirse al cielo. 16 Hoc autem factum est per ter: et statim receptum est vas in cælum.
17 Mientras estaba Pedro discurriendo entre sí qué significaría la visión que acababa de tener: he aquí que los hombres que enviara Cornelio, preguntando por la casa de Simón, llegaron a la puerta. 17 Et dum intra se hæsitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset, ecce viri qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis astiterunt ad januam.
18 Y habiendo llamado, preguntaron si estaba hospedado allí Simón, por sobrenombre Pedro. 18 Et cum vocassent, interrogabant, si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium.
19 Y mientras éste estaba ocupado en discurrir sobre la visión, le dijo el Espíritu: Mira, ahí están tres hombres que te buscan. 19 Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quærunt te.
20 Levántate luego, baja, y vete con ellos sin el menor reparo: porque yo soy el que los he enviado. 20 Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans: quia ego misi illos.
21 Habiendo pues Pedro bajado, e ido al encuentro de los mensajeros, les dijo: Vedme aquí: yo soy aquel a quien buscáis: ¿cuál es el motivo de vuestro viaje? 21 Descendens autem Petrus ad viros, dixit: Ecce ego sum, quem quæritis: quæ causa est, propter quam venistis?
22 Ellos le respondieron: El centurión Cornelio, varón justo, y temeroso de Dios, estimado y tenido por tal de toda la nación de los judíos, recibió aviso de un santo ángel, para que te enviara a llamar a su casa, y escuchase lo que tú le digas. 22 Qui dixerunt: Cornelius centurio, vir justus et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judæorum, responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam, et audire verba abs te.
23 Pedro entonces haciéndolos entrar, los hospedó consigo. Al día siguiente partió con ellos, acompañándole también algunos de los hermanos de Joppe. 23 Introducens ergo eos, recepit hospitio. Sequenti autem die, surgens profectus est cum illis, et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum.
24 El día después entró en Cesarea. Cornelio por su parte, convocados sus parientes, y amigos más íntimos, los estaba esperando. 24 Altera autem die introivit Cæsaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis et necessariis amicis.
25 Estando Pedro para entrar, le salió Cornelio a recibir, y postrándose a sus pies, le adorób. 25 Et factum est cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit.
26 Mas Pedro le levantó, diciendo: Álzate, que yo no soy más que un hombre como tú. 26 Petrus vero elevavit eum, dicens: Surge: et ego ipse homo sum.
27 Y conversando con él, entró en casa, donde halló reunidas muchas personas, 27 Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant:
28 Y les dijo: No ignoráis qué cosa tan abominable sea para un judío el trabar amistad o familiarizarse con un extranjero: pero Dios me ha enseñado a no tener a ningún hombre por impuro o manchadoc. 28 dixitque ad illos: Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judæo conjungi aut accedere ad alienigenam: sed mihi ostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem.
29 Por lo cual, luego que he sido llamado, he venido sin dificultad. Ahora os pregunto: ¿por qué motivo me habéis llamado? 29 Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me?
30 A lo que respondió Cornelio: Cuatro días hace hoy, que yo estaba orando en mi casa a la hora de nona, cuando he aquí que se me puso delante un personaje vestido de blanco, y me dijo: 30 Et Cornelius ait: A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait:
31 Cornelio, tu oración ha sido oída benignamente, y se ha hecho mención de tus limosnas en la presencia de Dios. 31 Corneli, exaudita est oratio tua, et eleemosynæ tuæ commemoratæ sunt in conspectu Dei.
32 Envía pues a Joppe, y haz venir a Simón, por sobrenombre Pedro: el cual está hospedado en casa de Simón el curtidor cerca del mar. 32 Mitte ergo in Joppen, et accersi Simonem qui cognominatur Petrus: hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare.
33 Al punto pues envié por ti; y tú me has hecho la gracia de venir. Ahora pues todos nosotros estamos aquí en tu presencia, para escuchar cuanto el Señor te haya mandado decirnos. 33 Confestim ergo misi ad te: et tu benefecisti veniendo. Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quæcumque tibi præcepta sunt a Domino.

34 Entonces Pedro, dando principio a su discurso, habló de esta manera: Verdaderamente acabé de conocer que Dios no hace acepción de personas: 34 Aperiens autem Petrus os suum, dixit: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus;
35 Sino que en cualquiera nación, el que le teme, y obra bien, merece su agrado. 35 sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi.
36 Lo cual ha hecho entender Dios a los hijos de Israel, anunciándoles la paz por Jesucristo: (el cual es el Señor de todos). 36 Verbum misit Deus filiis Israël, annuntians pacem per Jesum Christum (hic est omnium Dominus).
37 Vosotros sabéis lo que ha ocurrido en toda la Judea: habiendo principiado en Galilea, después que predicó Juan el bautismo, 37 Vos scitis quod factum est verbum per universam Judæam: incipiens enim a Galilæa post baptismum quod prædicavit Joannes,
38 La manera con que Dios ungiód con el Espíritu Santo, y su virtud a Jesús de Nazaret, el cual ha ido haciendo beneficios por todas partes por donde ha pasado, y ha curado a todos los que estaban bajo la opresión del demonio, porque Dios estaba con él. 38 Jesum a Nazareth: quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto, et virtute, qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat cum illo.
39 Y nosotros somos testigos de todas las cosas que hizo en el país de Judea, y en Jerusalén, al cual no obstante quitaron la vida colgándole en una cruz. 39 Et nos testes sumus omnium quæ fecit in regione Judæorum, et Jerusalem, quem occiderunt suspendentes in ligno.
40 Pero Dios le resucitó al tercer día, y dispuso que se dejase ver, 40 Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri,
41 No de todo el pueblo, sino de los predestinados de Dios para testigos: de nosotros, que hemos comido y bebido con él, después que resucitó de entre los muertos. 41 non omni populo, sed testibus præordinatis a Deo: nobis, qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis.
42 Y nos mandó que predicásemos y testificásemos al pueblo, que él es el que está por Dios constituido juez de vivos y de muertos. 42 Et præcepit nobis prædicare populo, et testificari, quia ipse est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum.
43 Del mismo testifican todos los profetase, que cualquiera que cree en él, recibe en virtud de su nombre la remisión de los pecados. 43 Huic omnes prophetæ testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes qui credunt in eum.
44 Estando aun Pedro diciendo estas palabras, descendió el Espíritu Santo sobre todos los que oían la plática. 44 Adhuc loquente Petro verba hæc, cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum.
45 Y los fieles circuncidados o judíos que habían venido con Pedro, quedaron pasmados, al ver que la gracia del Espíritu Santo se derramaba también sobre los gentiles o incircuncisos. 45 Et obstupuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est.
46 Pues los oían hablar varias lenguas, y publicar las grandezas de Dios. 46 Audiebant enim illos loquentes linguis, et magnificantes Deum.