Libro tercero de los Reyes
III de los Reyes (1 Reyes), Capítulo III
Salomón toma por esposa a una hija de Faraón. Pide al Señor la sabiduría. Sentencia entre dos mujeres sobre un niño.
1 Salomón pues, afianzado que hubo su trono, emparentó con Faraón, rey de Egipto, desposándose con su hija; la que condujo a la ciudad de David, mientras que acababa de edificar su casa y el templo del Señora, y los muros alrededor de Jerusalén. 1 Confirmatum est igitur regnum in manu Salomonis, et affinitate conjunctus est Pharaoni regi Ægypti: accepit namque filiam ejus, et adduxit in civitatem David, donec compleret ædificans domum suam, et domum Domini, et murum Jerusalem per circuitum.
2 Mientras tanto el pueblo ofrecía sacrificios en los lugares altos; porque no estaba todavía edificado el templo del Señor. 2 Attamen populus immolabat in excelsis: non enim ædificatum erat templum nomini Domini usque in diem illum.
3 Y Salomón amó al Señor, y siguió los preceptos de David su padre: solamente que ofrecía sacrificios y quemaba incienso en los lugares altosb. 3 Dilexit autem Salomon Dominum, ambulans in præceptis David patris sui, excepto quod in excelsis immolabat, et accendebat thymiama.
4 Partió pues para Gabaón, a fin de ofrecer allí sacrificios: por cuanto era este el más grande entre los lugares excelsos; mil víctimas ofreció Salomón en holocausto sobre aquel altar en Gabaón. 4 Abiit itaque in Gabaon, ut immolaret ibi: illud quippe erat excelsum maximum: mille hostias in holocaustum obtulit Salomon super altare illud in Gabaon.
5 Y apareciose el Señor por la noche en sueñosc a Salomón, diciendo: Pide lo que quieres que yo te otorgue. 5 Apparuit autem Dominus Salomoni per somnium nocte, dicens: Postula quod vis ut dem tibi.
6 Respondió Salomón: Tú usaste de gran misericordia con tu siervo David, mi padre; así como él anduvo en tu presencia con verdad, y justicia, y rectitud de corazón para contigo: tú le conservaste tu gran misericordia, y le diste un hijo que se sentase sobre su trono, según que hoy se verifica. 6 Et ait Salomon: Tu fecisti cum servo tuo David patre meo misericordiam magnam, sicut ambulavit in conspectu tuo in veritate et justitia, et recto corde tecum: custodisti ei misericordiam tuam grandem, et dedisti ei filium sedentem super thronum ejus, sicut est hodie.
7 Ahora pues, Señor Dios, tú me has hecho reinar a mí, siervo tuyo, en lugar de mi padre David; mas yo soy aun como un niño chiquito, que no sabe la manera de conducirse. 7 Et nunc Domine Deus, tu regnare fecisti servum tuum pro David patre meo: ego autem sum puer parvulus, et ignorans egressum et introitum meum.
8 Por otra parte se halla tu siervo en medio del pueblo que tú escogiste, pueblo infinito que no puede contarse ni reducirse a número por su muchedumbre. 8 Et servus tuus in medio est populi quem elegisti, populi infiniti, qui numerari et supputari non potest præ multitudine.
9 Da pues a tu siervo un corazón dócil para que sepa hacer justicia, y discernir entre lo bueno y lo malo; porque sino ¿quién será capaz de gobernar este pueblo, este pueblo tuyo tan numeroso? 9 Dabis ergo servo tuo cor docile, ut populum tuum judicare possit, et discernere inter bonum et malum. Quis enim poterit judicare populum istum, populum tuum hunc multum?
10 Agradó esta oración al Señor; por haber pedido Salomón semejante gracia. 10 Placuit ergo sermo coram Domino, quod Salomon postulasset hujuscemodi rem.
11 Y díjole el Señor: Por cuanto has hecho esa petición, y no has pedido para ti larga vida, ni riquezas, ni la muerte de tus enemigos; sino que has pedido sabiduría para discernir lo justo: 11 Et dixit Dominus Salomoni: Quia postulasti verbum hoc, et non petisti tibi dies multos, nec divitias, aut animas inimicorum tuorum, sed postulasti tibi sapientiam ad discernendum judicium:
12 Sábete que yo he otorgado tu súplica, y dádote un corazón sabio, y de tanta inteligencia que no le ha habido semejante antes de ti, ni le habrá despuésd. 12 ecce feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens et intelligens, in tantum ut nullus ante te similis tui fuerit, nec post te surrecturus sit.
13 Pero aun esto que no has pedido, te lo daré, es a saber, riquezas y gloria: por manera que no habrá habido en todos los tiempos pasados ningún rey que te iguale: 13 Sed et hæc quæ non postulasti, dedi tibi: divitias scilicet, et gloriam, ut nemo fuerit similis tui in regibus cunctis retro diebus.
14 Y si tú siguieres mis caminos, y observares mis preceptos y mis leyes, conforme lo hizo tu padre, te concederé larga vida. 14 Si autem ambulaveris in viis meis, et custodieris præcepta mea et mandata mea, sicut ambulavit pater tuus, longos faciam dies tuos.
15 Luego que despertó Salomón, conoció la cualidad o verdad de aquel sueño; y llegado a Jerusalén, presentose ante el Arca del Testamento del Señor, y ofreció holocaustos y víctimas pacíficas, y dio un gran banquete a todos sus cortesanos. 15 Igitur evigilavit Salomon, et intellexit quod esset somnium: cumque venisset Jerusalem, stetit coram arca fœderis Domini, et obtulit holocausta, et fecit victimas pacificas, et grande convivium universis famulis suis.
16 En aquella sazón acudieron al rey dos mujeres públicase, y presentándose a su tribunal, 16 Tunc venerunt duæ mulieres meretrices ad regem, steteruntque coram eo:
17 Dijo una de ellas: Dígnate escucharme, oh señor mío: Yo y esta mujer vivíamos en una misma casa, y yo parí en el mismo aposento en que ella estaba. 17 quarum una ait: Obsecro, mi domine: ego et mulier hæc habitabamus in domo una, et peperi apud eam in cubiculo.
18 Tres días después de mi parto, parió también ella: nos hallábamos las dos juntas, y no había en la casa nadie sino nosotras dos. 18 Tertia autem die postquam ego peperi, peperit et hæc: et eramus simul, nullusque alius nobiscum in domo, exceptis nobis duabus.
19 Mas el hijo de esta mujer murió una noche; porque estando ella durmiendo le sofocó. 19 Mortuus est autem filius mulieris hujus nocte: dormiens quippe oppressit eum.
20 Y levantándose en silencio a una hora intempestiva de la noche, cogió a mi niño del lado de esta sierva tuya, que estaba dormida, y se le puso en su seno, y a su hijo muerto le puso en el mío. 20 Et consurgens intempestæ noctis silentio, tulit filium meum de latere meo, ancillæ tuæ dormientis, et collocavit in sinu suo: suum autem filium, qui erat mortuus, posuit in sinu meo.
21 Cuando me incorporé por la mañana para dar de mamar a mi hijo, le hallé muerto; pero mirándole con mayor atención así que fue día claro, reconocí no ser el mío, que yo había parido. 21 Cumque surrexissem mane ut darem lac filio meo, apparuit mortuus: quem diligentius intuens clara luce, deprehendi non esse meum quem genueram.
22 A esto respondió la otra mujer: Es falso: tu hijo es el que murió, y el que vive es el mío. La otra por el contrario decía: Mientes; pues mi hijo es el vivo, y el tuyo es el muerto: y de esta manera altercaban en presencia del rey. 22 Responditque altera mulier: Non est ita ut dicis, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. E contrario illa dicebat: Mentiris: filius quippe meus vivit, et filius tuus mortuus est. Atque in hunc modum contendebant coram rege.
23 Dijo entonces el rey: La una dice: Mi hijo es el vivo, el muerto es el tuyo. La otra responde: No, que tu hijo es el muerto, y el vivo es el mío. 23 Tunc rex ait: Hæc dicit: Filius meus vivit, et filius tuus mortuus est: et ista respondit: Non, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit.
24 Ahora bien, dijo el rey, traedme una espada. Y así que se la hubieron traído: 24 Dixit ergo rex: Afferte mihi gladium. Cumque attulissent gladium coram rege,

25 Partid, dijo, por medio al niño vivo, y dad la una mitad a la una, y la otra mitad a la otra. 25 Dividite, inquit, infantem vivum in duas partes, et date dimidiam partem uni, et dimidiam partem alteri.
26 Mas entonces la mujer que era madre del hijo vivo, clamó al rey (porque se le conmovieron sus entrañas por amor a su hijo): Dale, te ruego, oh señor, a ella vivo el niño, y no le mates. Al contrario decía la otra: Ni sea mío ni tuyo, sino divídase. 26 Dixit autem mulier, cujus filius erat vivus, ad regem (commota sunt quippe viscera ejus super filio suo): Obsecro, domine, date illi infantem vivum, et nolite interficere eum. E contrario illa dicebat: Nec mihi nec tibi sit, sed dividatur.
27 Entonces el rey pronunció esta sentencia: Dad a la primera el niño vivo, y ya no hay que matarle, pues ella es su madre. 27 Respondit rex, et ait: Date huic infantem vivum, et non occidatur: hæc est enim mater ejus.
28 Divulgose por todo Israel la sentencia dada por el rey, y se llenaron todos de un respetuoso temor hacia él, viendo que le asistía la sabiduría de Dios para administrar justicia. 28 Audivit itaque omnis Israël judicium quod judicasset rex, et timuerunt regem, videntes sapientiam Dei esse in eo ad faciendum judicium.